Psychoza narkotykowa – symptomy i przebieg

Narkotyki niszczą nie tylko ciało, ale i umysł. Jednym z najpoważniejszych skutków ubocznych używania amfetaminy i jej pochodnych, a także innych stymulantów, jest psychoza: stan, w którym traci się kontakt z rzeczywistością, doświadcza halucynacji i urojeń. Co gorsza, intensywne używanie stymulantów może wyzwolić objawy schizofrenii. Dowiedz się więc, jak rozpoznać psychozę i gdzie szukać pomocy.

Ty lub ktoś bliski zmaga się z uzależnieniem od narkotyków? Nie bój się sięgnąć po wsparcia. Zadzwoń, aby uwolnić się od nałogu: +48 730 90 90 93

Czym jest psychoza narkotykowa i jak stymulanty wpływają na jej powstanie? 

Psychoza narkotykowa to zaburzenie psychiczne, które powstaje w efekcie zażywania substancji psychoaktywnych. Najczęściej wywołują ją stymulanty: amfetamina, metamfetamina, kokaina i mefedron, ale objawy mogą pojawić się też po dopalaczach czy dużych dawkach marihuany. Najbardziej podatne na jej wystąpienie są osoby z obciążeniami genetycznymi, zaburzeniami psychicznymi w rodzinie oraz te, u których nałóg łączy się z przewlekłą bezsennością i chronicznym zmęczeniem.

Szczególnie dobrze opisana jest psychoza amfetaminowa – jej pojawienie się wynika z mechanizmu oddziaływania tego narkotyku i jego pochodnych na mózg. 

Skąd się bierze psychoza amfetaminowa?

Amfetamina powoduje zwiększone uwalnianie dopaminy. Jej długotrwałe używanie prowadzi też do wzrostu wydzielania glutaminianu. Ten związek może uszkadzać interneurony kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) i powodować rozregulowanie glutaminianu w korze mózgowej. W efekcie następuje rozwój psychozy. 

Kokaina i mefedron zaburzają gospodarkę dopaminą w zbliżony sposób, jednak to statystyki odnośnie do amfetaminy są najbardziej znaczące. Objawów psychotycznych doświadcza od 8 do 46% osób regularnie zażywających tę substancję, a wśród sięgających po metamfetaminę epizod psychotyczny miało ok. 36% użytkowników.

Główne objawy psychozy narkotykowej – od manii prześladowczej do halucynacji

Objawy psychozy amfetaminowej i tych wywołanych innymi stymulantami są zbliżone. Pojawiają się zazwyczaj 1–2 dni po zażyciu narkotyku, choć przy kokainie mogą wystąpić nawet w trakcie ciągu. Osoba dotknięta tym stanem traci zdolność odróżniania rzeczywistości od tego, co dzieje się w jej głowie.

Typowe objawy psychozy to:

• urojenia prześladowcze – osoba chora jest przekonana np., że ktoś ją śledzi lub chce jej wyrządzić krzywdę (mania prześladowcza);
• halucynacje wzrokowe, słuchowe i dotykowe – w stanie psychozy często widzi się, słyszy lub odczuwa rzeczy, które nie istnieją;
• zwiększona aktywność motoryczna – chodzi o bezcelowe, powtarzalne ruchy, które trudno powstrzymać;
• przeładowanie emocjonalne – np. silny lęk, agresja, omamy i napady paniki;
• dezorganizacja myślenia – niespójne wypowiedzi, utrata możliwości logicznego rozumowania.

W stanie psychozy po amfetaminie – podobnie jak po kokainie czy mefedronie – osoba uzależniona nie jest świadoma swojego stanu. Ważne jest zatem udzielenie jej odpowiedniej pomocy. 

Psychoza narkotykowa a schizofrenia: podobieństwa i różnice

Objawy psychozy amfetaminowej (czy tej po innych narkotykach) i schizofrenii bywają łudząco podobne – w obu przypadkach pojawiają się urojenia, omamy, zaburzenia psychotyczne. Aby określić, co jest źródłem problemów, potrzebna jest diagnoza specjalisty.

Zasadniczą różnicą jest czas trwania objawów. Psychoza narkotykowa jest wywoływana przez zażytą substancję i zazwyczaj ustępuje po jej odstawieniu. Schizofrenia to natomiast choroba przewlekła.

Uwaga! Granica wcale nie zawsze jest ostra – intensywne używanie narkotyków może wyzwolić objawy schizofrenii u osób genetycznie predysponowanych. A zatem czy psychoza amfetaminowa lub po innym narkotyku może przerodzić się w schizofrenię? Nie można tego wykluczyć – znaleziono wspólne geny podatności. Pamiętaj więc, że każdy taki epizod zwiększa ryzyko rozwoju psychozy ze spektrum schizofrenii.

Jak długo trwają psychozy amfetaminowej i po innych narkotykach? Przebieg, czas trwania i etapy

W typowych przypadkach ostre objawy psychozy ustępują w okresie od kilku dni do dwóch tygodni po odstawieniu używki. Nie zawsze jednak jest tak „prosto”. Trzeba pamiętać, że np. przy długotrwałym zażywaniu amfetaminy w dużych dawkach psychoza może utrzymywać się nawet do sześciu miesięcy. Po ustąpieniu ostrych symptomów często utrzymują się bezsenność, wahania nastroju i lęk. Dlatego to okres wysokiego ryzyka nawrotu nałogu, w którym jest potrzebna kompleksowa terapia uzależnień.

Warto przy tym podkreślić, że czas trwania psychozy narkotykowej zależy od rodzaju i dawki narkotyku, długości zażywania oraz indywidualnej podatności. Najważniejsza wiadomość jest taka, że ten stan w końcu mija. 

Do czego może prowadzić psychoza narkotykowa? Skutki krótko- i długoterminowe

Psychoza amfetaminowa, jak i te po kokainie czy mefedronie mogą prowadzić do poważnych konsekwencji. Krótkoterminowo osoba w takim stanie stanowi zagrożenie dla siebie i otoczenia: może dokonać samookaleczenia lub aktu agresji.

Długoterminowe skutki uboczne przyjmowania amfetaminy i innych narkotyków obejmują:

• trwałe zaburzenia psychiczne;
• przewlekłą bezsenność;
• chroniczne zmęczenie;
• pogorszenie funkcji poznawczych;
• zwiększone ryzyko rozwoju schizofrenii.

Kolejne napady psychozy pogłębiają problemy i utrudniają powrót do zdrowia.

Leczenie psychozy po narkotykach: rola farmakoterapii i wsparcia terapeuty

Psychoza narkotykowa zawsze wymaga specjalistycznego leczenia szpitalnego. Jego pierwsze kroki to odstawienie amfetaminy, kokainy czy mefedronu i stabilizacja pacjenta. W ramach farmakologii stosuje się zwykle atypowe neuroleptyki w niewielkich dawkach – mogą złagodzić objawy psychotyczne i fizjologiczne nawet w ciągu godziny od podania.

Samo opanowanie symptomów to jednak nie wszystko. Po detoksie konieczne jest rozpoczęcie terapii uzależnień. Osoby uzależnione od amfetaminy, kokainy i innych substancji potrzebują wsparcia psychiatrycznego i psychoterapeutycznego, najlepiej w warunkach ośrodka zamkniętego, z dala od „pokus”. Taki pobyt stanowi fundament do wytrwania w trzeźwości i radzenia sobie z długofalowymi skutkami psychozy po narkotykach i innych objawów pojawiających się w tym procesie. Warto więc pomyśleć o rezerwacji miejsca w ośrodku terapii uzależnień.

Zmagasz się z uzależnieniem od narkotyków i obawiasz się epizodów psychotycznych? Sięgnij po naszą pomoc. Dyżurujący terapeuta pomoże Ci zaplanować kolejne kroki na drodze do wyjścia z nałogu. Zadzwoń: +48 730 90 90 93.